Số trẻ sơ sinh được sinh ra từ cha mẹ là người nước ngoài đã đạt mức cao kỷ lục ở Nhật Bản vào năm 2024, cho thấy những thay đổi nhân khẩu học nhanh chóng đã đẩy vấn đề di cư trở thành tâm điểm của cuộc tranh luận chính trị ở nước này.
Theo Bộ Y tế, hơn 20.000 trẻ em được sinh ra từ các cặp vợ chồng không phải người Nhật, chiếm hơn 3% tổng số trẻ sơ sinh, trái ngược hoàn toàn với một sự sụt giảm mạnh khác về số lượng trẻ sinh ra từ các bậc cha mẹ Nhật Bản.
Số lượng và tỷ lệ trẻ sơ sinh nước ngoài đều cao kỷ lục, Báo kinh tế Nikkei đưa tinnói thêm rằng những đứa trẻ này “bắt đầu giúp khắc phục tình trạng suy giảm tỷ lệ sinh ở người Nhật”.
Nhật Bản là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới và đang nỗ lực nâng tỷ lệ sinh lên mức cần thiết để duy trì dân số, hiện ở mức khoảng 125 triệu người.
Dân số không phải người Nhật ở nước này đã tăng vọt trong những năm gần đây khi ngày càng có nhiều lao động nhập cư được thuê để lấp đầy khoảng trống trên thị trường lao động – một xu hướng lần đầu tiên đã biến nhập cư trở thành một vấn đề bầu cử.
Dữ liệu của Bộ cho thấy 22.878 trẻ em nước ngoài – được xác định là con của cha mẹ không phải người Nhật hoặc mẹ là người nước ngoài chưa kết hôn – được sinh ra vào năm ngoái. Nikkei cho biết, đó là mức tăng hơn 3.000 so với một năm trước đó và thể hiện mức tăng 50% so với một thập kỷ trước.
Số con sinh ra của các cặp vợ chồng Nhật Bản giảm xuống còn 686.173 – giảm 41.115 so với năm trước. Các xu hướng tương phản này có nghĩa là trẻ sơ sinh không phải người Nhật bù đắp hơn một nửa sự suy giảm số ca sinh ở Nhật Bản và chiếm 3,2% tổng số ca sinh.
Xét theo quốc tịch, phụ nữ Trung Quốc là nhóm bà mẹ nước ngoài đông nhất, tiếp theo là phụ nữ Philippines và Brazil.
Sự gia tăng này phản ánh sự gia tăng mạnh mẽ của cư dân nước ngoài tại Nhật Bản. Cơ quan dịch vụ nhập cư cho biết vào tuần trước, số lượng cư dân nước ngoài hợp pháp đã tăng lên 3,95 triệu. Nhiều người ở độ tuổi 20 và 30 và có nhiều khả năng ở lại đất nước lâu hơn và sinh con.
Dân số đa dạng hiện có ở nhiều thị trấn Nhật Bản như Ōizumi, nơi sinh sống của hàng chục quốc tịch, đã khiến các chính trị gia cánh hữu kêu gọi các quy định nhập cư chặt chẽ hơn và hội nhập tốt hơn.
Trong cuộc bầu cử thượng viện vào tháng 7, đảng dân túy nhỏ Sanseito đã thể hiện mạnh mẽ sau khi vận động phản đối người lao động nước ngoài.
Sanae Takaichi, lãnh đạo mới của đảng Dân chủ Tự do cầm quyền, người hy vọng sẽ trở thành thủ tướng trong tháng này, đã đưa vấn đề nhập cư và du khách nước ngoài “cư xử tồi tệ” trở thành một phần quan trọng trong nỗ lực tranh cử của bà.
Tuy nhiên, tình trạng thiếu lao động, kết hợp với tình trạng dân số già hóa, dự kiến sẽ thúc đẩy làn sóng di cư nhiều hơn. Bộ trưởng Tư pháp Keisuke Suzuki gần đây cho biết tỷ lệ cư dân nước ngoài có thể vượt 10% dân số vào năm 2040 – sớm hơn ba thập kỷ so với dự báo của Viện Nghiên cứu An sinh Xã hội và Dân số Quốc gia công bố vào năm 2023.
Các chuyên gia đã kêu gọi chính quyền địa phương làm nhiều hơn nữa để giúp đỡ các gia đình người nước ngoài. Toshihiro Menju, giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Nghiên cứu Quốc tế Kansai, nói với Nikkei: “Các chính sách và sự trợ giúp dành cho trẻ sơ sinh nước ngoài sinh ra ở đây và gia đình chúng đang bị tụt hậu ở nhiều địa phương và hầu hết đều dựa vào các tổ chức phi lợi nhuận”.
Menju nói thêm: “Chúng ta cần các chính sách để tạo ra một xã hội nơi trẻ em người nước ngoài khi lớn lên sẽ nói tiếng Nhật, kiếm được nhiều tiền như công dân Nhật Bản và có thể hỗ trợ gia đình của chính chúng”.
Nguồn The Guardian